За последние пять лет среднегодовой объем производства зерна в Республике Казахстан составил 19,1 млн. тонн, средняя урожайность – 12,2 ц/га, а объемы экспорта зерна с учетом муки в зерновом эквиваленте – 7,8 млн. тонн. Сегодня Казахстан входит в число 10-ти ведущих мировых экспортеров пшеницы, а по экспорту муки, начиная с 2007 года, занимает лидирующее место в мире. Об основных направлениях государственной поддержки и диверсификации отечественной зерновой отрасли рассказал вице-министр сельского хозяйства РК Муслим УМИРЬЯЕВ.
Егіншілік саласында бұған дейін субсидия жанар-жағармайдың бағасын төмендету үшін төленіп келді. Яғни мемлекет ауыл шаруашылығы тауарын өндірушілердің бір гектар алқапқа шығындайтын жанармай бағасының 40 % төлеп келді. Алайда бұл мөлшер диқандардың бидай өсіруге жұмсаған қаржыларының небары 2%-ақ өтейді. Осыдан келіп олар егін егудің жаңа тәсіл, тың технологияларын енгізуге еш мүдделі болмайды. Десек те біздегі егіс алқаптарының басым бөлігінде дәнді дақылдар өсіріледі. Ал солтүстікте бидай монодақылға айналды. 2011 жылы өңірдегі алқаптардың 75-82% осы бидайға берілді. Республика бойынша бұл көрсеткіш 66 пайызға жуықтады. Ғылыми тәжірбеде бұл көрсеткіш 45-50% аспауы тиіс. Осының салдарынан бидайға деген баға құлдырап, оны өсіруге кеткен шығын өндірілмей қалады. Мемлекет болса бидай экспортын субсидиялауға мәжбүр болады. Осыны ескере келе, мемлекет дәнді дақылдар өндірісін субсидиялауға бөлінетін бюджет қаражатын басқа тетіктер бойынша төлеу мәселесіне мән берді.
Заготовительная кампания 2011 года в связи с рекордным сбором зерновых (29,7 млн. тонн в бункерном весе) столкнулась с проблемой сохранения полученного урожая. Сложилась тяжелая ситуация с приемом и размещением свежеубранного зерна (большое количество зерна осталось как на открытых площадках, так и на полях). Данная проблема, в первую очередь, возникла из-за высокого урожая, составляющего по данным Агентства РК по статистике 18,5 ц/га и недостатка мощностей для хранения, при этом, прежде всего, у сельхозтоваропроизводителей. По данным АО «Национальный управляющий холдинг «КазАгро», на 1 января 2011 года в республике насчитывалось 258 зернохранилищ с емкостью хранения 14 771,3 тыс. тонн, в т. ч. лицензированных - 210 ХПП и элеваторов с емкостью хранения – 13 502,6 тыс. тонн. Техническая база создавалась в 50-80 гг. прошлого столетия. Строительный бум зернохранилищ пришелся на период 1956-1965 гг. За 10 лет было построено свыше 9 млн. т. емкостей, в основном складов. В последующие периоды (1970-1980гг.) приоритет в строительстве зернохранилищ принадлежал элеваторам. Значительная часть зернохранилищ, построенных в 60-80 годы, в настоящее время находится на стадии физического и морального износа, а строительство новых и реконструкция действующих элеваторов на минимальном уровне. На сегодня уровень обеспеченности в емкостях хранения в республике составляет порядка 83%. Из них требует реконструкции и ремонта около 10 % т.е. 26,5 тыс. тонн зернохранилищ, а в целом потребность зернохранилищ для сельхозтоваропроизводителей составляет порядка 1 285,3 тыс. тонн. Большой дефицит емкости в ближайшее время покрыть за счет капитального строительства элеваторной и складской емкости не представляет возможным, в связи с дороговизной и длительными сроками строительства. Для решения этих проблем ТОО «КазНИИПСХП» предлагает к внедрению технологию хранения зерна в полиэтиленовых рукавах, подразумевающие трансферт и адаптацию современной зарубежной технологии в условиях зерносеющих регионов Казахстана.
Заманауи тағам өнеркәсібі шикізат түрлерінің, технологиялық қоспалардың, тағаммен жанасатын буып-түю материалдарының әр алуандылығымен сипатталады. Ал жоғары технологиялық дайын тағам өнімдерінің кейбір түрлері арнайы санаттағы топтарға, әсіресе балаларға, жүкті әйелдерге және әртүрлі созылмалы ауруларға шалдыққан науқастарға жағымсыз әсері бар екендігін медицина мамандары жарыса жазып жүр. Бұған қоса, адамзаттың қоршаған ортаға деген шамадан тыс тұтынушылық көзқарасының нәтижесі ауру қоздырғыштардың кең таралуына қолайлы жағдай жасап, тағам мен мал азығы шикізаттарының залалдануына әкеліп соқтыруда. Тағам өнімдерінің нарығы ғаламданып, дайын өнімдер бір елден екінші бір елге аса үлкен кедергісіз өтіп, саудаланып жатыр. Қауіпті, сапасы күмәнды өнімдерге ұлттық санитариялық-гигиеналық және техникалық талаптар тосқауыл бола алмай тұр. Яғни әлемдік практика тағам өнімдерінің қауіпсіздігін қамтамасыз ету проблемаларын тек міндетті нормативтік-құқықтық актілер және нормативті құжаттар қабылдаумен толық шешу мүмкін еместігін көрсетті. Осының нәтижесінде тағам өнімдерінің қауіпсіздігін қамтамасыз ету жыл өткен сайын күрделеніп барады. Бұл жағдайда ең тиімді шара ретінде халықаралық деңгейде шыңдалған, әрі мойындалған ISO 22000:2005 стандарты негізіндегі тағам өнімдерінің қауіпсіздік менеджменті жүйелерін енгізген орынды.
Суармалы жерлердің өнімділігін түбегейлі көтеру үшін республикамыздың оңтүстік облыстарындағы ауыл шаруашылығының негізгі құралы ретінде қабылданатын аталған жерлерді тиімді пайдалануымыз қажет. Суармалы егіншіліктің өнімін арттырудың ұтымды жолдарының бірі аралық дақылдарды егу болып есептелінеді. Мұндай егістіктер бір танаптан алынатын жемшөп және астық өндірісін айтарлықтай арттыруға мімкіндік береді. Өйткені олар ауыспалы егістегі негізгі дақылдар жиналған соң өсіріледі.
Обеспечить животноводство сбалансированными по всем элементам высококачественными кормами в достаточном количестве можно только при том условии, если при возделывании кормовых культур соблюдается пропорция между бобовыми и злаковыми растениями. Доля бобовых многолетних трав в кормовой группе должна занимать не менее 55-60 %.
Оңтүстік Қазақстан - ауыл шаруашылығы өнімдерін өндіру жөнінен республикадағы ең ірі өңірдің бірі. Мұнда шаруашылықтардың табысының негізгі көзі болып табылатын мақта егістігі шоғырланғандығы белгілі. Дегенмен де соңғы жылдары өсімдік шаруашылығын әртараптандыруға байланысты бақша дақылдарының егіс көлемі өсіп, ол өткен жылы республикамыз бойынша 67,7 мың гектарды құраса, соның 38,3 мың гектары Оңтүстік Қазақстан облысына тиесілі. Яғни жалпы бақша дақылдары егістік көлемінің 55 пайызынан жоғары бөлігі Оңтүстік Қазақстан облысында орналасқан.
АО «Аграрная кредитная корпорация» осуществляет финансирование сельхозтоваропроизводителей (СХТП) для проведения весенне-полевых и уборочных работ в текущем году.